سونوگرافی کلیه و مجاری ادراری اطفال
اگر پزشک برای کودک شما سونوگرافی کلیه و مجاری ادراری درخواست کرده، معمولاً می‌خواهد شکل و اندازه کلیه‌ها، وضعیت مثانه و وجود مشکلاتی مثل گشادشدن کلیه، بعضی سنگ‌ها، کیست یا اختلال تخلیه ادرار را بررسی کند.
این روش با امواج صوتی انجام می‌شود و اشعه ندارد، معمولاً تزریق ندارد و برای کودک دردناک نیست. سونوگرافی کلیه یکی از روش‌های رایج برای بررسی دستگاه ادراری کودکان است.
پاسخ سریع درباره سونوگرافی کلیه و مجاری ادراری اطفال
برای بررسی کلیه‌ها و مثانه کودک.
خیر
معمولاً خیر
معمولاً خیر
بعضی سنگ‌ها قابل مشاهده‌اند.
بله؛ گشادشدن سیستم ادراری قابل بررسی است.
بله
همیشه به‌طور کامل دیده نمی‌شوند.
سونوگرافی معمولی تست اصلی برای تشخیص VUR نیست.
در بعضی بررسی‌ها بله؛ به سن کودک و دستور مرکز بستگی دارد.
معمولاً خیر
سونوگرافی کلیه و مجاری ادراری اطفال چیست؟
- سونوگرافی کلیه کودکان یک روش بدون اشعه برای دیدن کلیه‌ها و مثانه است.
پزشک با قرار دادن پروب روی شکم و پهلوی کودک می‌تواند تصویر کلیه‌ها را روی مانیتور ببیند.
این بررسی می‌تواند اطلاعاتی درباره اندازه، محل و ساختمان کلیه‌ها و همین‌طور وضعیت مثانه بدهد. سونوگرافی ممکن است سنگ، کیست، بعضی توده‌ها، آسیب کلیه یا اختلال تخلیه ادرار را نیز نشان دهد.
مهم‌ترین کاربردهای سونوگرافی کلیه در کودکان
یکی از کاربردهای مهم این روش، بررسی کودکانی است که پزشک به مشکلی در کلیه یا دستگاه ادراری آن‌ها شک دارد. سونوگرافی ممکن است برای بررسی عفونت‌های ادراری مکرر، گشادشدن کلیه، ناهنجاری‌های مادرزادی، سنگ کلیه، تفاوت اندازه کلیه‌ها، مشکلات مثانه یا اختلال تخلیه ادرار درخواست شود.
همچنین اگر در دوران بارداری در سونوگرافی جنین گشادشدن کلیه دیده شده باشد، ممکن است پس از تولد سونوگرافی کلیه و مثانه برای پیگیری انجام شود. ACR نیز سونوگرافی کلیه و مثانه را در پیگیری بسیاری از موارد هیدرونفروز کودکان از روش‌های مناسب می‌داند.
مهم‌ترین چیزهایی که در سونوگرافی کلیه کودک بررسی می‌شوند
پزشک معمولاً به اندازه هر دو کلیه، محل قرارگیری آن‌ها، شکل بافت کلیه، سیستم جمع‌کننده ادرار و مثانه توجه می‌کند.
در صورت وجود مشکل ممکن است مواردی مثل هیدرونفروز، کیست، بعضی سنگ‌ها، مثانه پر یا باقی‌ماندن ادرار بعد از تخلیه نیز بررسی شوند.
هیدرونفروز در سونوگرافی کودک یعنی چه؟
هیدرونفروز یعنی بخشی از سیستم جمع‌کننده ادرار در کلیه گشاد شده است.
اما دیدن هیدرونفروز به‌تنهایی علت آن را مشخص نمی‌کند.
گشادشدن ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد و پزشک بر اساس شدت آن، سن کودک و سایر یافته‌ها تصمیم می‌گیرد آیا بررسی دیگری مثل VCUG، اسکن MAG3 یا تصویربرداری دیگر لازم است یا نه.
پس:
هیدرونفروز ≠ انسداد قطعی
و
هیدرونفروز ≠ آسیب قطعی کلیه
آیا سونوگرافی رفلاکس ادراری کودک را مشخص می‌کند؟
سونوگرافی معمولی کلیه و مثانه نمی‌تواند رفلاکس ادراری یا VUR را با اطمینان رد یا تأیید کند.
در رفلاکس ادراری، ادرار از مثانه به سمت حالب و کلیه برمی‌گردد.
برای بررسی اختصاصی این مشکل ممکن است پزشک VCUG یا در مراکزی که این روش وجود دارد ceVUS یا سونوگرافی تخلیه مثانه با کنتراست درخواست کند. ceVUS از سونوگرافی و ماده حاجب داخل مثانه استفاده می‌کند و اشعه ندارد.
بنابراین:
سونوگرافی معمولی کلیه ≠ VCUG ≠ IVP
هرکدام سؤال متفاوتی را پاسخ می‌دهند.
سونوگرافی کلیه کودک چگونه انجام می‌شود؟
کودک روی تخت دراز می‌کشد و مقداری ژل روی شکم و پهلوها قرار داده می‌شود.
پزشک پروب را روی پوست حرکت می‌دهد و کلیه راست، کلیه چپ و مثانه را بررسی می‌کند.
ممکن است از کودک خواسته شود:
به پهلو بچرخد، چند لحظه ثابت بماند یا در صورت امکان ابتدا با مثانه پر و سپس بعد از ادرار دوباره بررسی شود.
اگر کودک خیلی حرکت کند، ممکن است کیفیت تصاویر کاهش پیدا کند.
تفاوت سونوگرافی کلیه اطفال با IVP چیست؟
کودک روی تخت دراز می‌کشد و مقداری ژل روی شکم و پهلوها قرار داده می‌شود.
پزشک پروب را روی پوست حرکت می‌دهد و کلیه راست، کلیه چپ و مثانه را بررسی می‌کند.
ممکن است از کودک خواسته شود:
به پهلو بچرخد، چند لحظه ثابت بماند یا در صورت امکان ابتدا با مثانه پر و سپس بعد از ادرار دوباره بررسی شود.
اگر کودک خیلی حرکت کند، ممکن است کیفیت تصاویر کاهش پیدا کند.
تفاوت سونوگرافی کلیه اطفال با IVP
هر دو روش برای بررسی دستگاه ادراری کودک استفاده می‌شوند، اما روش انجام، وجود اشعه و نوع اطلاعاتی که ارائه می‌کنند متفاوت است.
| ویژگی | سونوگرافی کلیه اطفال | IVP |
|---|---|---|
| اشعه | ندارد | دارد |
| تزریق | معمولاً ندارد | ماده حاجب داخل رگ |
| بررسی کلیه | بله | بله |
| بررسی مثانه | بله | بله |
| بررسی مستقیم عبور ماده حاجب | خیر | بله |
| کاربرد در کودکان | بسیار رایج | امروزه محدودتر |
| درد | معمولاً ندارد | گرفتن رگ ممکن است ناراحت‌کننده باشد |
نتیجه‌گیری؛ سونوگرافی کلیه و مجاری ادراری اطفال چه کمکی می‌کند؟
سونوگرافی کلیه و مجاری ادراری کودکان یک روش بدون اشعه و معمولاً بدون درد برای بررسی کلیه‌ها و مثانه است.
این بررسی می‌تواند به تشخیص یا پیگیری هیدرونفروز، بعضی سنگ‌ها، کیست‌ها، ناهنجاری‌های ساختاری و مشکلات مثانه کمک کند. Radiologyinfo.org
اما سونوگرافی معمولی جای IVP یا VCUG نیست و هر روش سؤال پزشکی متفاوتی را پاسخ می‌دهد.
مزایا:
تشخیص سریع مشکلات کلیه و مجاری ادراری
IVP یه روش عالی برای شناسایی مشکلاتی مثل انسداد، عفونت یا سنگ کلیه در کودکان هست که ممکنه با روش‌های دیگه سخت‌تر دیده بشن.
تصاویر واضح و دقیق
این رادیوگرافی تصاویر واضحی از ساختار کلیه‌ها، مثانه و حالب‌ها میده که کمک می‌کنه بیماری‌ها بهتر و زودتر شناسایی بشن.
کمک به تشخیص عفونت‌های مکرر ادراری
اگه کودک شما دچار عفونت‌های ادراری تکراریه، IVP می‌تونه دلایلش رو مثل برگشت ادرار یا انسداد مشخص کنه.
بررسی ناهنجاری‌های مادرزادی
این روش به پزشک کمک می‌کنه تا مشکلات مادرزادی در کلیه‌ها یا دستگاه ادراری رو زودتر تشخیص بده و اقدامات لازم رو انجام بده.
مزایا:
کمک به برنامه‌ریزی جراحی
در مواردی که جراحی برای اصلاح مشکلات کلیه یا مجاری ادراری نیازه، IVP اطلاعات دقیقی از محل و نوع مشکل میده.
روش کم‌تهاجمی و قابل‌اعتماد
برخلاف برخی روش‌های دیگر، IVP خیلی کم‌تهاجمیه و اطلاعات مهمی بدون نیاز به جراحی فراهم می‌کنه.
مدیریت و پیگیری درمانی
این آزمایش به پزشک کمک می‌کنه روند پیشرفت درمان رو بررسی کنه و ببینه آیا مشکلی وجود داره که نیاز به تغییر درمان داشته باشه.
بررسی کلیه‌ها بعد از آسیب
در مواردی مثل ضربه یا تصادف، IVP می‌تونه نشون بده کلیه‌ها و مجاری ادراری سالم هستن یا به درمان نیاز دارن.